Total Physical Response (TPR) lub Metoda odpowiedzi całym ciałem
to metoda nauki wykorzystująca wiedzę o tym jak uczyliśmy się angielskiego jako dzieci

Metodę tę stworzył profesor J. Asher, amerykański lingwista i językoznawca, na początku lat 70-tych Asherktóry w ciągu prawie 40 lat od momentu opracowania swojej teorii znalazł naśladowców na całym świecie. W Polsce metoda znajduje coraz więcej naśladowców. Bazując na obserwacjach niemowląt, J. Asher stworzył podwaliny do swojej niezwykle efektywnej i interesującej teorii.

Twierdzenia teorii TPR:

• Język obcy jest najlepiej (najszybciej, najefektywniej) przyswajany, gdy dziecko (także dorośli) rozumie, czego się uczy (understandable input). Innymi słowy, nie ma sensu uczyć 3 latka angielskich ułamków, gdyż nie zna on ich także w swoim języku ojczystym.
• Początkujący uczniowie często przechodzą przez tzw. fazę ciszy (silent period), podczas którego uczą się rozumieć, rozróżniać elementy języka, słowa, reguły, a nie usiłują czy też nie chcą mówić w języku obcym. Jest to jak najbardziej normalny etap w nauce i my nauczyciele i rodzice, nie powinniśmy zmuszać dzieci, aby mówiły. Na pewno przyjdzie na to czas, a dziecko samo zdecyduje kiedy.
• Dziecko uczy się najpierw słuchać nowego języka, a następnie ruchem ciała reagować – uczy się rozumieć swojego nauczyciela. Najczęściej na początku są to proste polecenia; Wstań! (Stand up!), Usiądź (Sit down!), Podejdź do tablicy (Come to the blackboard) etc. Każde polecenie nauczyciela jest poparte odpowiednim ruchem, gestem. W ten sposób dziecko uczy się najpierw rozumieć język obcy, a dopiero potem porozumiewać w nim!

Jeśli zadamy sobie pytanie: jak nauczyliśmy się swojego ojczystego języka? to po chwili powiemy: nie nauczyliśmy się go, tylko przyswoiliśmy. Stopniowo, dzień po dniu. Słuchając rodziców, gdy do nas mówili, starając się ich naśladować, budując własne zdania z wykorzystaniem zasłyszanych słow.
Tak pokrótce można scharakteryzować technikę TPR. Pozwala nam ona "pobawić się w dzieci", mimo że już dawno zapomnieliśmy jak to jest być dzieckiem. Nie oznacza to jednak, że nagle zaczniemy zachowywać się jak małe dzieci. Technika TPR w początkowej fazie oparta jest na ruchu i słuchu. Nauczyciel, wydając krótkie komendy swoim studentom, wykonuje je razem z nimi. Następnie studenci pojedynczo wykonują polecenia nauczyciela, udowadniając tym samym całkowite zrozumienie jego słów. Tworzenie własnych komend przychodzi później, i to studenci decydują indywidualnie, kiedy chcą zacząć mówić. Wtedy następuje zamiana ról. Teraz studenci wydają polecenia nauczycielowi, który je wykonuje.

Można łatwo wskazać wiele podobieństw procesu nauki techniką TPR do sposobu w jaki dziecko przyswaja swój ojczysty język:

1) Słuchanie poprzedza proces mowy. Dziecko najpierw musi zrozumieć to, co się do niego mówi, zanim będzie w stanie wypowiedzieć własne najprostsze zdanie.
2) Większość wypowiedzi nauczyciela/rodzica odnosi się do nieskomplikowanych czynności i występuje w formie polecenia, np. Połóż kapcie pod łóżkiem, Daj mi kubek
3) Słuchanie obcego języka przez pewien czas powoduje naturalną gotowość do mówienia w tym języku. Podobnie jest z dzieckiem. To, że jego narządy artykulacyjne nie są w pełni wykształcone w początkowym etapie rozwoju sprawia, że ma ono czas na słuchanie i porządkowanie docierających do niego komunikatów. Dopiero później naturalna gotowość fizyczna i psychiczna pozwala mu wypowiadać własne zdania.

Po ponad 30 latach badań nad TPR wiemy dlaczego ta technika jest tak skuteczna. Znaczenie wypowiedzianej przez nauczyciela komendy w języku obcym uzupełnione wykonaniem jej przez studenta, staje się oczywiste dla reszty grupy. Język ojczysty jest tutaj całkowicie zbędny, co czyni technikę TPR bardzo uniwersalną - umożliwia nauczanie grupy studentów różnych narodowości. Stres, który tak przeszkadza na początku nauki zostaje zredukowany do minimum. Nie musimy mówić i czytać. Wystarczy, że słuchamy i wykonujemy proste polecenia. To uczy nas równocześnie funkcjonalności języka i daje możliwość wykorzystania go w każdej codziennej sytuacji.

Metoda odpowiedzi całym ciałem to metoda nauczania/uczenia się języka obcego, w taki sam sposób, w jaki niemowlęta uczą się swojego pierwszego języka. A więc przede wszystkim ma miejsce „mowa ciała”.
Rodzic mówi do niemowlęcia: Kochanie uśmiechnij się do taty, a maluch oczywiście odpowiada uśmiechem (physical response). Chociaż jeszcze nie mówi, tata świetnie się z nim rozumie, gdyż uzyskał odpowiedź w postaci spojrzenia, uśmiechu, ruchu głową etc. I chociaż małe dziecko nie jest w stanie przekazać komunikatu werbalnie, to „mową ciała” przekazuje rodzicom informacje. Taka „rozmowa” trwa jeszcze wiele miesięcy, zanim dziecko wypowie swoje pierwsze mama, tata, baba, mniam. Nasz mały uczeń może nie być w stanie odpowiedzieć werbalnie na polecenie nauczyciela, ale na pewno odpowie gestem, ruchem swego ciała, czym potwierdzi, że rozumie nauczyciela.

TPR jest fantastycznym narzędziem w pracy z dziećmi, dlatego wykorzystujemy je praktycznie w każdym ćwiczeniu, zabawie, piosence. Świetnie sprawdza się podczas wprowadzania nowego słownictwa, gdy dzieci są proszone: Touch the elephant (Dotknij słonia na obrazku); Bring me something red (przynieś mi coś czerwonego); Touch your nose (Dotknij noska); Point at the ceiling (Wskaż na sufit), etc. Wykonując polecenie poprawnie, dziecko utwierdza nas w fakcie, że je rozumie.

« poprzednia		następna »